Σπήλαιο Μααρά

Το σπήλαιο Πηγών Αγγίτη (Μααράς) βρίσκεται στο βόρειο άκρο της λεκάνης της Δράμας, στους νότιους πρόποδες του Φαλακρού όρους. Απέχει 25 χλμ. ΒΔ της πόλης της Δράμας και 500μ. από τον οικισμό του Αγγίτη του Δήμου Προσοτσάνης.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο, γνωστό μέχρι στιγμής, καρστικό αγωγό της Ελλάδας, συνολικού μήκους άνω των 15 χλμ., από τα οποία έχουν χαρτογραφηθεί 10 χλμ. περίπου.

Οι προσπάθειες εξερεύνησης ξεκίνησαν το έτος 1952 και συνεχίζονται ακόμη. Το 2000, αποδόθηκε στο κοινό το πρώτο τμήμα του σπηλαίου (μήκους 500μ.).

Η φυσική είσοδος του σπηλαίου αποτελεί το σημείο εξόδου του υπόγειου ποταμού που φέρει το όνομα Αγγίτης. Η περιοχή ανάπτυξης του σπηλαίου εντάσσεται γεωτεκτονικά στη μάζα της Ροδόπης και ειδικότερα στην ενότητα του Σιδηρόνερου.

Κατά τη διάρκεια του 1992, στo πλαίσιο των εργασιών ανάδειξης του σπηλαίου, πραγματοποιήθηκαν ανασκαφικές έρευνες σε δύο σημεία:

α) στο ανατολικό πρανές του διαδρόμου, που οδηγεί στην τεχνητά διανοιγμένη είσοδο και

β) στο εσωτερικό της φυσικής εισόδου του σπηλαίου.

Από την έρευνα στα νότια της τεχνητής εισόδου προέκυψαν δύο απολιθωματοφόροι ορίζοντες με οστά θηλαστικών, που προέρχονται από ζώα της οικογένειας των Ιππιδών -κατά κύριο λόγο- αλλά και των Ελαφιδών, Αρκτιδών, Ελεφαντιδών και Ρινοκερωτιδών, καθώς και λίθινα εργαλεία της Μέσης Παλαιολιθικής από πυριτικά πετρώματα και χαλαζία.

Οι έρευνες στο εσωτερικό του σπηλαίου, βόρεια της κοίτης του Αγγίτη, αποκάλυψαν προϊστορική εγκατάσταση που χαρακτηρίζεται από τρεις λίθινες εστίες. Η κεραμεική που συλλέχθηκε αποτελείται από όστρακα χρηστικών αγγείων (μονόχρωμη αδρή χειροποίητη κεραμεική), αλλά και όστρακα με διακόσμηση γραφίτη. Η τυπολογία και η διακόσμηση των αγγείων επιτρέπουν την χρονολόγησή τους στο τέλος της νεολιθικής με αρχές της πρώιμης εποχής του χαλκού.